Nga Nju Jorku, Marko Caka
Historia e çiftit Meta–Kryemadhi nuk është thjesht një kapitull i errët i politikës shqiptare, por ajo është një serial i pafund dramatik, ku politika, pasuria, morali dhe spektakli mediatik përzihen në mënyrë groteske.Nëse kjo histori do të ishte film, do të ndalohej për fëmijët, jo për dhunë, por për dozë të lartë hipokrizie.
Sikur kjo histori të zhvillohej në Turqi apo në Meksikë, producentët do të kishin xhiruar tashmë dhjetëra sezone, me tituj bombastikë dhe lot artificialë për publikun e pasdites. Në Shqipëri, për fatin tonë “të mirë”, seriali luhet live, pa regji, pa skenar të shkruar mirë, por me aktorë që nuk dalin kurrë nga roli.
Nuk përjashtohet që një ditë kjo sagë të bjerë në radarët e Netflix-it. Platforma e ka provuar tashmë suksesin me historinë e Melania Trump, por atje kemi luks, estetikë dhe një narrativë të paketuar hollivudiane. Këtu kemi një realitet më modest, pushtet të keqpërdorur, pasuri të pajustifikuara dhe një tranzicion të përjetshëm që prodhon drama më të forta se çdo skenar fiction.
Nuk është rastësi që një nga kanalet më të mëdha shqiptare e punësoi Monika Kryemadhin. Jo për analizë politike, as për thellësi mendimi, por sepse ajo është produkt perfekt për konsum masiv. Ajo sjell atë që shqiptarët, për fat të keq, e ndjekin me pasion, përzierjen e skandalit me viktimizimin, të pushtetit me melodramën. Pra, Monika nuk e analizon politikën, ajo e riciklon atë, si mbetje toksike që shërbehen në prime time. Dhe ku më mirë se në BB VIP Albania, tempulli modern i famës pa meritë, ku dikur hynin anonimë për t’u bërë të famshëm, ndërsa sot hyjnë politikanë për t’u larë nga e shkuara.
Nga ky çift, sot kemi dy ekstreme absurde, ku njëri ndodhet në qeli, i izoluar, pa zë, pa mikrofon, pa mundësi për të dhënë intervista morale për “komplotet kundër tij”.
Ndërsa tjetra ndodhet në kulmin e ekspozimit mediatik, duke komentuar jetën e të tjerëve, ndërkohë që e veta është nën hetim.Në Shqipëri, burgu të mbyll gojën, por televizioni ta hap karrierën. Një kontrast që vetëm Shqipëria di ta prodhojë.
Monika Kryemadhi, ish-Zonja e Parë e Shqipërisë, sot shfaqet si një grua e divorcuar, sikur divorci të ishte një lloj amnistie morale. Një akt noterial që, sipas logjikës vendase, të pastron nga mëkatet si ujë i bekuar.
Por drejtësia nuk funksionon me status civil. Ajo nuk pyet nëse je bashkëshorte, ish-bashkëshorte apo opinioniste televizive. Dosjet nuk i fshin as divorci, as grimcat televizive, as lotët e thatë në studio.
Akuzat për abuzime financiare lidhen pikërisht me kohën kur Meta dhe Kryemadhi ishin një familje politike dhe ekonomike, një njësi e pandashme pushteti.
Të dy akuzohen për pasurim gjatë kohës kur ishin në krye të shtetit dhe për shndërrimin e partisë së tyre në një biznes familjar, ku idealet shërbenin vetëm si dekor për marrëveshje nën tavolinë. Një parti që duhej t’u shërbente qytetarëve u kthye në një rrjet klientelist, ku besnikëria shpërblehej dhe morali ndëshkohej.
Ndërkohë, Ilir Meta po përjeton rënien më spektakolare të një politikani shqiptar. Nga president i Republikës, në të izoluar pa zë, madje pa të drejtë për tu intervistuar. Një rënie që në vende me kulturë politike do të shoqërohej me dorëheqje, heshtje dhe reflektim. Në disa raste, historia njeh edhe vetëflijim. Por kjo kërkon ndjenjë faji, turp dhe përgjegjësi morale. Pra, vetëflijimi kërkon ndërgjegje.
Cilësi që Meta nuk i ka demonstruar kurrë. Meta ka pasur gjithmonë vetëm instinkt mbijetese. Për të, poshtërimi publik është thjesht një episod tjetër në serial, jo një fund tragjik. Ironia absolute është se ai nuk vuan nga izolimi, por nga mungesa e publikut.
Ironia tjetër më e madhe është qëndrimi i Monika Kryemadhit ndaj ish-bashkëshortit të saj. Ajo sillet sikur të mos kenë ndarë bashkë tre dekada jo vetëm krevatin, por pushtet, privilegje dhe përfitime. Sikur të mos kishte qenë ajo një nga figurat më të favorizuara nga karriera e Metës. Sikur të mos kishte vepruar si ndërmjetëse mes pushtetit dhe biznesit, ku faturat për favore politike qarkullonin më shpejt se ligjet në Parlament. Ajo ishte përfituese direkte e pushtetit, ndërmjetëse e favoreve, arkëtare politike me buzëqeshje publike
Askush nuk do ta njihte Monika Kryemadhin po të mos ishte martesa me liderin e FRESH-it, i cili më pas do të kalonte nga një funksion i lartë në tjetrin, duke mbajtur gjithmonë “bllokun” në xhep. Një bllok që nuk shërbente për shënime shtetërore, por për llogari private. Pra, nga bashkëshorte, në deputete, në figurë publike, në opinioniste. Një karrierë e ndërtuar jo mbi ide, por mbi akses.
Dhe përfitimet nuk u ndalën vetëm tek çifti. Familjarët u përfshinë, justifikimet u bënë gjithnjë e më groteske, deri në pikën që pasuritë të shpjegoheshin me tavolina ambulatore dhe funerale. Pasuri që shfaqen si mrekulli biblike, por pa profet, pa besim dhe pa turp. Një narrativë që nuk do ta besonte as skenari më i dobët i një telenovele.
Por sot, për fat të mirë, këtë histori nuk e shkruan më propaganda, as ekranet televizive. E shkruan drejtësia. Dhe ky është ndoshta episodi i vetëm ku publiku pret jo dramë, por drejtësi.
Prandaj, për herë të parë, seriali rrezikon të mos ketë sezon tjetër. Jo sepse publiku u lodh, por sepse drejtësia, sado vonë, ka hyrë në skenë.
Dhe kjo, në Shqipëri, është kthesa (twist-i) më e papritur i gjithë historisë.