Disa ditë para se të shpërthenin protestat në Iran në fund të dhjetorit, zyrtarët izraelitë njoftuan udhëheqjen iraniane përmes Rusisë se nuk do të ndërmerrnin sulme ndaj Iranit nëse Izraeli nuk do të sulmohej i pari, raporton Washington Post.
Irani u përgjigj përmes kanalit rus se gjithashtu do të përmbahej nga një sulm paraprak, thanë diplomatë dhe zyrtarë rajonalë të njohur me shkëmbimin.
Komunikimet mes Izraelit dhe Iranit, dhe roli që Rusia luajti si ndërmjetëse, ishin të pazakonta duke pasur parasysh armiqësinë mes dy rivalëve të Lindjes së Mesme, të cilët u përfshinë në një luftë 12-ditore në qershor.
Por kontaktet pasqyronin dëshirën e Izraelit për të shmangur perceptimin se po përshkallëzonte tensionet ndaj Iranit ose se po udhëhiqte ndonjë sulm të ri kundër tij, në një kohë kur Izraeli po përgatitej për një fushatë të madhe ushtarake kundër Hezbollahut, milicia e lidhur me Iranin në Liban, sipas diplomatëve dhe zyrtarëve rajonalë.
Këto garanci private binin në kontrast me retorikën publike të Izraelit në fund të vitit të kaluar, kur zyrtarët e tij sugjeruan hapur mundësinë e sulmeve të reja ndaj Iranit për të frenuar atë që ata e quanin rimbushje të shpejtë të arsenalit të raketave balistike të vendit.
Edhe pse zyrtarët iranianë reaguan pozitivisht ndaj nismës izraelite, ata ishin të kujdesshëm për qëllimet e Izraelit, thanë dy zyrtarë të njohur me shkëmbimin e mesazheve. Irani besonte se edhe nëse garancitë izraelite ishin të sinqerta, ato linin të hapur mundësinë që ushtria amerikane të kryente sulme ndaj Iranit si pjesë e një fushate të koordinuar nga dy aleatët, ndërsa Izraeli po përqendronte fuqinë e tij vetëm ndaj Hezbollahut.
Megjithatë, “për Iranin, ishte një marrëveshje e mirë” të qëndronte jashtë çdo përplasjeje Izrael–Hezbollah, tha një zyrtar i lartë rajonal, i cili, si të tjerët të intervistuar për këtë raport, foli në kushte anonimiteti. Zyrtarët amerikanë kanë thënë se mbështetja e Iranit për Hezbollahun, sidoqoftë, tashmë është ulur ndërsa Teherani përballet me trazira të brendshme.
Nuk është e qartë tani se si protestat e furishme në Iran javët e fundit, të cilat kanë sfiduar kontrollin e qeverisë, kanë ndryshuar llogaritjet e Izraelit dhe Iranit dhe nëse dy vendet do të respektojnë ende marrëveshjen e tyre private. Presidenti Donald Trump ka shqyrtuar sulme ndaj objektivave të regjimit iranian si përgjigje ndaj shtypjes së protestave, dhe çdo sulm mund ta shtyjë Iranin të hakmerret ndaj Izraelit, një aleat i SHBA-ve, thonë analistët.
Një zyrtar i lartë iranian i tha Reuters-it se nëse do të sulmohej, Irani do të hakmerrej ndaj bazave ushtarake amerikane në Lindjen e Mesme, raportoi agjencia të mërkurën, pa përmendur Izraelin si një nga objektivat e mundshëm.
Nuk është e qartë gjithashtu nëse zyrtarët izraelitë do të tërhiqeshin nga garancitë e dhjetorit dhe do të bashkoheshin në një sulm të udhëhequr nga SHBA-të nëse do të shihnin një mundësi për të rrëzuar qeverinë iraniane. Ndërsa protestat shpërthyen në Iran, zyrtarët izraelitë i përshkruan përgatitjet e tyre ushtarake si mbrojtëse dhe zyrtarët e qeverisë e të sigurisë izraelite shmangën gjuhën hapur agresive. Në qershor, Izraeli ndërmori një sulm të papritur të gjerë kundër Iranit edhe pse negociatat bërthamore mes SHBA-ve dhe Iranit ishin në zhvillim.