HomeBota

Pamje që s’i ka parë syri i njeriut! “Artemis II” përfundon fluturimin pranë Hënës në largësi rekord nga Toka: Nis rrugëtimi i kthimit për 4 astronautët

Pamje që s’i ka parë syri i njeriut! “Artemis II” përfundon fluturimin pranë Hënës në largësi rekord nga Toka: Nis rrugëtimi i kthimit për 4 astronautët

Misioni Artemis II përfundoi një fluturim historik shtatëorësh pranë Hënës, duke shënuar rikthimin e parë të njerëzimit në Hënë që nga misioni i Apollo 17 në vitin 1972 dhe duke kapur imazhe të anës së largët të saj.

Pas përfundimit të vëzhgimit hënor, ekuipazhi i Artemis II u përgëzua nga Presidenti Donald J. Trump.

“Sot, ju keni bërë histori dhe e keni bërë të gjithë Amerikën vërtet krenare, jashtëzakonisht krenar. Kemi shumë gjëra për të cilat mund të jemi krenarë kohët e fundit, por kjo është… nuk ka asgjë si ajo që po bëni ju, duke u rrotulluar rreth Hënës për herë të parë pas më shumë se gjysmë shekulli dhe duke thyer rekordin absolut për distancën më të madhe nga planeti Tokë”, u tha Trump teksa i ftoi edhe në Shtëpinë e Bardhë.

Reid Wiseman, Victor Glover dhe Christina Koch, së bashku me astronautin e CSA-së (Agjencia Hapësinore Kanadeze) Jeremy Hansen, vendosën rekordin për distancën më të madhe nga Toka të arritur ndonjëherë nga një njeri, duke tejkaluar distancën e Apollo 13 prej 406,771 kilometrash.

Ndërsa anija kozmike Orion kaloi pas Hënës, ata humbën sinjalin për rreth 40 minuta.

Ndërsa fluturonin mbi anën e largët të Hënës, ekuipazhi fotografoi dhe përshkroi veçori të terrenit, përfshirë krateret e goditjeve, rrjedhat e lashta të llavës dhe çarje e kreshta në sipërfaqe të formuara ndërsa Hëna evoluonte ngadalë me kalimin e kohës. Ata gjithashtu vunë re ndryshime në ngjyrë, shkëlqim dhe teksturë, të cilat ofrojnë të dhëna që ndihmojnë shkencëtarët të kuptojnë përbërjen dhe historinë e sipërfaqes hënore.

Ekuipazhi përjetoi një “perëndim të Tokës”, momentin kur Toka u zhduk poshtë horizontit hënor ndërsa Orion udhëtonte pas Hënës dhe një “lindje të Tokës” kur anija doli nga ana tjetër e saj.

Ndërsa periudha e vëzhgimit hënor përfundoi, ekuipazhi përjetoi një eklips diellor që zgjati pothuajse një orë, ndërsa anija, Hëna dhe Dielli u rreshtuan në një vijë. Me një pamje të Hënës kryesisht të errësuar, ekuipazhi analizoi koronën diellore — atmosferën më të jashtme të Diellit — ndërsa ajo shfaqej rreth skajit të Hënës.

Gjatë eklipsit, ekuipazhi pati mundësinë të vëzhgonte disa fenomene të rralla që janë të dukshme vetëm në pjesën e pandezur të Hënës. Ata raportuan gjashtë shpërthime drite të krijuara nga meteoroidë që godisnin sipërfaqen hënore ndërsa udhëtonin me mijëra milje në orë.

Shkencëtarët tashmë po presin me padurim këto imazhe, së bashku me shumë të tjera të marra gjatë fluturimit pranë Hënës. Pasi të dhënat hënore të shkarkohen nga anija gjatë natës, shkencëtarët do të analizojnë imazhet, audion dhe të dhëna të tjera për të përcaktuar më mirë kohën dhe vendndodhjen e shpërthimeve dhe do të kërkojnë kontribut nga amatorët që po vëzhgonin Hënën në të njëjtën kohë.

Pasi këtij udhëtimi për të cilin s’gjenin fjalë për ta përshkruar, astronautët e Artemis II janë tani në rrugën e kthimit për në shtëpi.

Udhëtimi i kthimit do të zgjasë rreth katër ditë, me uljen në Oqeanin Paqësor, pranë bregut perëndimor të SHBA-ve, që pritet në orën 20:07 sipas kohës lindore të SHBA-ve më 10 prill.

Ekipet do t’i marrin astronautët nga uji me helikopterë dhe do t’i çojnë në një anije të afërt të Marinës Amerikane.

Sipas NASA-s, ata do t’u nënshtrohen kontrolleve mjekësore në bord të anijes ndërsa kthehen drejt Tokës.