I vrarë me 7 Prill 1939 Mujo Ulqinaku kujtohet si një nga heronjtë e parë antifashistë të shekullit XX, jo vetëm në Shqipëri, por edhe në kontekstin më të gjerë të rezistencës globale kundër fashizmit.
Trimëria e tij gjatë pushtimit italian të Shqipërisë më 7 prill 1939 e vendos atë krah atyre që qëndruan kundër shtypjes në vende si Etiopia, Spanja, Austria dhe Çekosllovakia.
I nderuar në historinë shqiptare, emri i tij është pwrjetësuar në shkolla, rrugë, monumente dhe libra historie – megjithatë, trashëgimia e tij shpesh është formësuar dhe ndonjëherë, deformuar nga narrativat ideologjike të Shqipërisë komuniste.
Nga Mbretëria e Shqipërisë, deri në pushtimin e saj dhe në dekadat e diktaturës dhe përtej, historia e Ulqinakut pasqyron luftën më të gjerë të një kombi të vogël që përjeton stuhitë e totalitarizmit evropian. Rezistenca e tij në Durrës, megjithëse e shkurtër, ishte simbolikisht e fuqishme. Ajo nuk tregoi vetëm heroizëm individual, por gjithashtu i ekspozoi botës natyrën brutale të agresionit fashist.
Shqipëria u pushtua në mënyrë të shpejtë. Sundimtari i saj, Mbreti Zogu I u detyrua të largohej në Greqi dhe vendi u bë pjesë e Mbretërisë Italiane, si një protektorat në bashkim personal me Kurorën Italiane.
Por duke e lënë mënjanë historinë, një fakt i turpshëm të vret sytë, kur shikon se kjo ngjarje, një nga më të rëndat për kombin shqiptarë… pushtimi nga Italia fashiste e Mosolinit, po thuajse është harruar dhe as që përmendet, duke i vënë klasën politike në pozita tepër turpëruese dhe duke vënë në dyshim ndjenjat e tyre kombëtare si shqiptarë, që ndoshta nuk e dinë se çfarë është i vetmi pushtimi tragjik i atëdheut!
Ndoshta gabaojmë.. a mos vallë e dinë festë kombëtare, megjithëse kjo datë nuk është me të kuq në kalendarë, por me alert për kohën që jetojmë. /Ekskluzive.al