Tregjet financiare globale po përballen me një periudhë paqëndrueshmërie të theksuar, ku çdo deklaratë, postim në rrjetet sociale apo telefonatë e presidentit amerikan Donald Trump po ndikon drejtpërdrejt në lëvizjen e çmimeve të naftës, arit, bursave dhe mallrave të tjera strategjike. Analistët e ekonomisë po e quajnë këtë situatë “faktori Trump”, pasi reagimet e tregjeve po ndodhin me një shpejtësi të paprecedentë.
Sipas ekspertëve financiarë, deklaratat shpesh kontradiktore të presidentit amerikan lidhur me luftën dhe politikën energjetike kanë krijuar një klimë të pasigurt për investitorët. Kjo situatë ka hapur mundësi të mëdha fitimi për spekulatorët e tregjeve financiare, ndërsa për investitorët e zakonshëm është bërë gjithnjë e më e vështirë të parashikojnë drejtimin e tregut.
Java që përfundoi të premten, më 13 mars, u karakterizua nga luhatje të forta në tregjet ndërkombëtare, veçanërisht në tregun e naftës. Të hënën, më 9 mars, çmimi i naftës përjetoi një nga lëvizjet më ekstreme të regjistruara ndonjëherë brenda një dite të vetme.
Fillimisht, frika për një bllokim të zgjatur të Ngushticës së Hormuzit, një nga rrugët më të rëndësishme të transportit të naftës në botë shkaktoi një rritje të menjëhershme të çmimeve. Nafta u rrit me rreth 26 dollarë për fuçi, duke iu afruar nivelit të 120 dollarëve.
Megjithatë, situata ndryshoi brenda pak orësh. Në mbrëmjen europiane, një deklaratë e Trumpit, ku ai la të kuptohej se lufta mund të përfundonte së shpejti dhe se objektivat e ishin arritur, mjaftoi për të ndryshuar menjëherë humorin e tregjeve. Pa shumë detaje mbi atë se cilat ishin këto objektiva, tregjet reaguan menjëherë dhe çmimi i naftës ra në mënyrë të menjëhershme deri në rreth 84 dollarë për fuçi.
Një javë e mbushur me pasiguri
Edhe fundjava e tregtimit nuk ishte më pak e paqëndrueshme. Të premten, gjatë mesditës, çmimet e naftës ranë sërish pas njoftimit se Shtetet e Bashkuara do të blinin naftë ruse nga cisternat që tashmë ndodheshin në tranzit. Por më vonë gjatë ditës, tregu u rikuperua.
Në përfundim të sesionit të tregtimit, kontratat e naftës amerikane West Texas Intermediate u rritën me 3.36%, duke arritur në 98.95 dollarë për fuçi. Ndërkohë, referenca europiane Brent Crude u rrit me 2.87%, duke kaluar sërish pragun psikologjik prej 100 dollarësh dhe duke u mbyllur në 103.34 dollarë për fuçi.
Investitorët në kërkim të stabilitetit
Analistët paralajmërojnë se një treg kaq i ndjeshëm ndaj deklaratave politike mund të mbetet i paqëndrueshëm edhe në javët në vijim. Çdo zhvillim diplomatik, çdo postim në rrjetet sociale apo deklaratë nga liderët botërorë mund të shkaktojë reagime të menjëhershme në tregjet financiare.
Në këtë klimë pasigurie, investitorët institucionalë po tregohen më të kujdesshëm, ndërsa fondet spekulative po përfitojnë nga luhatjet e shpejta të çmimeve. Ndërkohë, ekonomistët paralajmërojnë se një paqëndrueshmëri e zgjatur në tregjet e energjisë mund të ndikojë drejtpërdrejt në inflacion, në kostot e transportit dhe në ekonominë globale në përgjithësi.
Nëse tensionet gjeopolitike vazhdojnë dhe deklaratat politike mbeten të paqarta, ekspertët presin që tregjet financiare të vazhdojnë të përjetojnë periudha të forta luhatjesh, duke e bërë vitin një nga më të paparashikueshmit e dekadës së fundit.