Toka sapo ka përjetuar vitin e tretë radhazi më të nxehtë të regjistruar ndonjëherë, deklaruan shkencëtarët e BE-së.
Viti i kaluar ishte gjithashtu më i nxehti i regjistruar ndonjëherë për Antarktidën, një tjetër kambanë alarmi se ndryshimet klimatike po prekin edhe kontinentin e largët të mbuluar me akull, i cili për dekada dukej i mbrojtur prej tyre.
Për planetin në tërësi, viti 2025 u rendit si i treti më i nxehti në të dhënat që datojnë që nga viti 1940, sipas të dhënave të reja nga Qendra Europiane për Parashikime Meteorologjike Afatmesme (ECMËF).
Edhe pse bota ka përjetuar periudha të tjera shumë të nxehta mijëra vite më parë, rreziku sot qëndron te shpejtësia me të cilën po ngrohet, duke e bërë të vështirë përshtatjen e njerëzve dhe natyrës.
Nxehtësia e vitit të kaluar i bëri më të rrezikshme ngjarjet ekstreme të motit, përfshirë intensitetin e uraganit Melissa në Karaibe dhe reshjet në Pakistan, të cilat shkaktuan vdekjen e më shumë se 1,000 personave.
Sa i nxehtë ishte viti 2025?
Në vitin 2025, temperaturat mesatare në sipërfaqen e Tokës arritën në 1.47°C, më të larta se nivelet e 150 viteve më pare, pas 1.6°C në vitin 2024, viti më i nxehtë i regjistruar ndonjëherë, dhe vitit 2023 që renditet i dyti.
Nxehtësia e paprecedentë e këtyre tre viteve të fundit e afroi botën më shumë drejt një pike që po përpiqet ta shmangë.
Sipas Marrëveshjes historike të Parisit të vitit 2015, qeveritë ranë dakord të përpiqen të kufizojnë ngrohjen globale në 1.5°C mbi nivelet para se njerëzit të fillonin djegien masive të lëndëve djegëse fosile.
Kjo sepse ndikimet klimatike përtej kësaj pike bëhen më të rrezikshme, më të kushtueshme dhe më shkatërruese dhe disa prej tyre do të jenë të pakthyeshme. Megjithatë, temperaturat gjatë periudhës trevjeçare mesatarisht arritën 1.5°C.
Ndërsa një nxehtësi e tillë do të duhej të zgjaste pesë vjet për t’u klasifikuar si një trend afatgjatë, shkencëtarët tani mendojnë se kjo mund të ndodhë që në vitin 2030, një dekadë më herët sesa ishte parashikuar kur u nënshkrua traktati i Parisit.
Pse ishte viti 2025 kaq i nxehtë?
Dy shkaqe kryesore janë fajësuar për nxehtësinë e tre viteve të fundit. Modeli periodik i motit El Niño, i cili çliron nxehtësi nga Oqeani Paqësor, kontribuoi në rritjen e temperaturave në vitet 2023 dhe 2024. Por ai ishte zbehur deri në vitin 2025, duke zbuluar trendin e qëndrueshëm dhe afatgjatë të ngrohjes të nxitur nga ndryshimet klimatike të shkaktuara nga njeriu, thanë shkencëtarët.
Reagimi politik
Ndërsa ndikimet klimatike po përkeqësohen, përpjekjet e shkencës dhe politikës për t’i vënë nën kontroll, ndodhen para presionit.
Ndërkohë, presidenti Donald Trump po tërheq Shtetet e Bashkuara nga dhjetëra nisma klimatike, përfshirë Marrëveshjen e Parisit dhe trupin shkencor të OKB-së, IPCC.
Kjo tërheqje e ekonomisë më të madhe në botë po i vështirëson përpjekjet e vendeve të tjera për të frenuar ndryshimet klimatike, si samiti klimatik COP30 i vitit të kaluar dhe propozimet për të vendosur një taksë të gjelbër mbi transportin detar. Megjithatë, kjo nuk ka shkaktuar një kolaps të gjerë të veprimit klimatik, siç kishin frikë disa, me shumicën e vendeve që po ruajnë objektivat e tyre klimatike, megjithëse shkencëtarët paralajmërojnë se zbatimi është shumë i ngadalshëm.