Nga Yannis H. Papadopoulos, Ta Nea
Këtë vit mbushen 35 vjet nga ardhja e parë masive e emigrantëve shqiptarë në Greqi. Vlerësohet se që prej asaj kohe rreth një milion shqiptarë kanë kaluar kufirin. Ardhja e tyre i dha gjallëri vendit si nga ana demografike — shkollat u mbushën me nxënës shqiptarë, ndaj shumë prej tyre nuk u mbyllën — ashtu edhe nga ana ekonomike, pasi shqiptarët zunë vende pune në bujqësi, ndërtim dhe shërbime shtëpiake, punë që grekët i kishin braktisur, duke kontribuar ndjeshëm në zhvillimin e ekonomisë greke.
Dhjetëra mijëra prej tyre tashmë kanë marrë shtetësinë greke. Sigurisht, qëndrimet pozitive ndaj shqiptarëve dhe pranisë së tyre në Greqi, që regjistrohen sot nga ELIAMEP-i, nuk kanë qenë të tilla që në fillim. Vetëm ata vetë e dinë se çfarë kanë kaluar, çfarë racizmi dhe çfarë përjashtimi sistematik kanë përjetuar. Sigurisht, e dimë edhe ne, sepse ne i trajtuam në këtë mënyrë.
Vetëm Arkivat e Historisë Bashkëkohore Shoqërore e kujtuan këtë përvjetor dhe e shënuan me botime e veprimtari. Shteti grek, nga ana tjetër, transmeton në radio dhe televizion spotin e ri të Fondit për Migracionin dhe Punët e Brendshme, i cili shpall se «ata që hyjnë në vend në mënyrë të paligjshme ose do të dëbohen, ose do të ndalohen» dhe se «siguria e qytetarëve grekë është e panegociueshme».
E dëgjova për herë të parë reklamën në makinë, së bashku me tim atë dhe fqinjin tonë shqiptar. Më erdhi turp për ne dhe u trishtova që ai e dëgjoi këtë reklamë: ky njeri që, në moshën 14-vjeçare, përshkoi më këmbë malet e Epirit për të hyrë në Greqi në mënyrë të paligjshme — si mund të hynte ndryshe? — dhe që këtu krijoi familje e u bë me fëmijë. Mësoi të fliste greqisht dhe punoi si punëtor bujqësie, ndërsa e shoqja si pastruese. Mendova edhe për mikun tim bashkëmoshatar, i cili erdhi në të njëjtën mënyrë në moshën shtatëvjeçare (!), shkoi në shkollë, kreu studimet dhe sot jemi kolegë avokatë.
Spoti është pjesë e Marrëveshjes së Tetë Zbatuese të TAMEY-t, me një kosto prej 2.566.800 eurosh, për të thënë se kushdo që hyn në vend në mënyrë të paligjshme — sikur një azilkërkues apo një emigrant i përndjekur të mund të hyjë ligjërisht — ndalohet ose dëbohet; sikur dikush të mund të dëbohet pa një marrëveshje ndërmjet vendit të tij dhe vendit tonë.
Drejtuesit e paditur të Ministrisë së Migracionit gënjejnë duke përdorur retorikën e së djathtës ekstreme, ndërsa shoqëria zhvendoset gjithnjë e më shumë djathtas. Historia e emigracionit shqiptar, megjithatë, është një histori suksesi, si çdo histori emigracioni: historia e suksesit të vetë njerëzve dhe e vullnetit të tyre për të mbijetuar. Ata meritojnë vetëm admirim.