Askush nuk duhet të habitet që ambasadorja amerikane në Athinë po i kërkon presidentit Donald Trump të festojë 250-vjetorin e pavarësisë amerikane pikërisht në vendlindjen e demokracisë, me një fjalim në Akropol këtë verë.
Ndërsa pjesa më e madhe e Europës po i kthen shpinën Trump, Greqia po dyfishon dukshëm investimin e saj politik në marrëdhënien me MAGA. Kryeministri Kyriakos Mitsotakis po thekson rolin e “mendimtarëve grekë” në frymëzimin e etërve themelues të Amerikës dhe po i premton presidentit amerikan një pritje të ngrohtë dhe “një kohë të mirë” nëse ai viziton vendin gjatë festimeve për vitin 1776.
Ambasadorja amerikane Kimberly Guilfoyle konfirmoi këtë javë se Trump do të vizitojë Greqinë, por refuzoi të komentojë mbi kohën e vizitës. Ajo ka qenë një mbështetëse e fortë e idesë që Trump të mbajë një fjalim në Akropol, tempulli monumental mbi Athinë, që prej mbërritjes së saj në nëntor. “Të gjithë do ta donim këtë, apo jo?”, tha ajo.
Trump po i mirëpret afrimet nga aleatët e tij në Egje. Ndërsa marrëdhëniet e tij me aleatë të mëparshëm europianë si kryeministrja italiane Giorgia Meloni dhe kancelari gjerman Friedrich Merz po përkeqësohen, ai po e vlerëson Greqinë si “fantastike” dhe Mitsotakis-in, të diplomuar në Harvard, si “një djalë fantastik”.
Për Mitsotakis, një vizitë e Trump ka shumë më tepër rëndësi sesa thjesht imazhi publik. Qeveria greke i sheh Shtetet e Bashkuara, me bazën e tyre të madhe detare në Kretë, si garantin kryesor të sigurisë kundër një pushtimi nga Turqia dhe dëshiron të pengojë afrimin periodik mes Trump dhe presidentit turk Recep Tayyip Erdo?an.
Pikërisht për këtë arsye Greqia po investon fort edhe në marrëdhëniet ekonomike me SHBA-në, duke nënshkruar kontrata të rëndësishme energjetike dhe duke siguruar investime të mëdha amerikane në porte.
Këto lidhje ushtarake dhe tregtare mes Uashingtonit dhe Athinës mbështeten gjithashtu nga një afrim gjithnjë e më i fortë ideologjik, ndërsa partia konservatore “Demokracia e Re” e Mitsotakis po zhvendoset më tej djathtas.
Kjo ka bërë që “Demokracia e Re” të theksojë vijën e saj të ashpër ndaj emigracionit dhe temat e afërta me MAGA, si krishterimi, qytetërimi grek dhe identiteti europian. Zyrtarë të lartë të partisë dhe admirues grekë të Trump po shfrytëzojnë momentin, duke u afruar me figurat MAGA që tashmë po shfaqen rregullisht në Greqi.
“Prekja” e Kimberly-t
Që prej mbërritjes në fund të vitit të kaluar, Guilfoyle ka marrë një vëmendje të madhe mediatike, me sesione fotografike luksoze, dalje televizive dhe gala glamur.
Ish-prezantuesja e Fox News dhe ish-prokurorja, e cila ka qenë e martuar me guvernatorin e Kalifornisë Gavin Newsom dhe më pas në një lidhje me Donald Trump Jr., tregoi që në fillim se do të vinte theksin tek lidhjet e forta ekonomike.
Gjatë javës së saj të parë në detyrë, Greqia nënshkroi një marrëveshje me gjigantin energjetik amerikan ExxonMobil për të nisur shpime në det të hapur, projekti i parë i këtij lloji në vend pas më shumë se 40 vitesh. Në ceremoni ishin të pranishëm sekretari amerikan i Brendshëm Doug Burgum dhe sekretari i Energjisë Chris Wright.
Pak ditë më vonë, Athina dhe Kievi arritën një marrëveshje për importin e gazit natyror të lëngshëm amerikan për të ndihmuar Ukrainën gjatë dimrit, duke e bërë Greqinë vendin e parë të BE-së që merr pjesë në përpjekjen amerikane për të zëvendësuar “çdo molekulë të fundit të gazit rus” me LNG amerikan.
Në intervistën e saj të parë në Greqi, Guilfoyle irritoi Kinën duke e cilësuar “fatkeqësi” faktin që Porti i Pireut është në pronësi kineze dhe la të kuptohej se kjo mund “të zgjidhej”, duke sugjeruar një shitje të mundshme.
Qeveria greke përshpejtoi menjëherë planet për një port të ri të mbështetur nga SHBA në Elefsina, pranë Athinës. Opozita e denoncoi projektin si jo transparent dhe politikisht të motivuar, ndërsa analistët argumentuan se krijimi i një porti të ri të madh vetëm 20 kilometra larg Pireut nuk ishte as financiarisht dhe as i qëndrueshëm nga ana mjedisore.
“Çdo ditë, kur zgjohem në mëngjes, do të gjej një mënyrë për të shtyrë interesat amerikane, paratë amerikane dhe infrastrukturën amerikane për të punuar me Greqinë dhe pjesën tjetër të aleatëve tanë në rajon, dhe kjo do të thotë të kundërshtojmë shumë agresivisht interesat kineze”, tha Guilfoyle në një diskutim me gazetarin e platformës së djathtë Breitbart, Matthew Boyle.
“Do ta bëj këtë çdo ditë dhe do ta bëj pa kërkuar falje”, shtoi ajo.
Më e rëndësishmja, ajo përshkroi edhe lidhjet e saj të afërta me qeverinë greke, duke thënë se ka biseda të hapura me Mitsotakis, të cilin e takon tre deri katër herë në javë. “I dërgoj mesazh dhe flasim në telefon. Ai e mbështet vërtet SHBA-në dhe dëshiron ta provojë këtë, me të vërtetë.”
Ajo shtoi se fliste çdo ditë edhe me ministra të tjerë, të cilët gjithmonë u përgjigjeshin kërkesave të saj.
“Në ndonjë rast, ai nuk mund të fliste sepse ishte me njerëz të tjerë”, tha ajo për ministrin e Energjisë Stavros Papastavrou. “I thashë: ‘Nuk më intereson. Nuk ke nevojë të flasësh. Vetëm dëgjo.’”
“Ministri i Jashtëm Giorgos Gerapetritis, ministri i Mbrojtjes Nikos Dendias dhe ministri i Transportit Detar Vassilis Kikilias gjithmonë e hapin telefonin. Nuk ka rëndësi nëse është fundjavë, ata vijnë, nëse takohemi në shtëpinë time, ata paraqiten”, shtoi ajo.
Forumi Ekonomik i Delfit, një mbledhje figurash të rëndësishme të biznesit dhe politikës greke, është kthyer në një platformë të rëndësishme për figurat dhe influencuesit MAGA.
Mes pjesëmarrësve në fund të prillit ishin ambasadori amerikan në BE Andrew Puzder, kreu i lobit “Greeks for Trump” Christos Marafatsos, mbështetësi i Trump Alex Bruesewitz, James Carafano, arkitekti i Project 2025 Paul Dans dhe këshilltari i Trump për pandeminë, Scott Atlas.
“Është mirë që SHBA është këtu për të treguar çfarë po bëjmë dhe për ta bërë të qartë se kjo është pararendësja e një beteje mes dy superfuqive: SHBA dhe Kina. Duhet të zgjedhësh një anë”, tha Dans për Politico. “Ne kemi një afinitet të madh për Greqinë. Greko-amerikanët janë padyshim disa nga emigrantët më produktivë dhe më të vlerësuar në Amerikë.”
Edhe Boyle nga Breitbart theksoi rëndësinë qendrore të Greqisë në vizionin MAGA.
“Greqia është shfaqur si një nga aleatët më të mëdhenj të Shteteve të Bashkuara në mandatin e dytë të Presidentit Trump”, tha ai. “Ata e kanë përqafuar vërtet atë që presidenti po përpiqet të arrijë në nivel global.”
Në një panel diskutimi në Delfi, pjesëmarrësit lavdëruan Trump për pothuajse çdo gjë, nga Irani tek tarifat tregtare, ndërsa Guilfoyle dëgjonte me vëmendje dhe buzëqeshte nga rreshti i parë.
Riparimi i marrëdhënieve
Mitsotakis ka mbështetur gjithmonë lidhje të forta mes SHBA dhe Greqisë dhe pas ardhjes së tij në pushtet në vitin 2019, rëndësia e pranisë amerikane në vend është rritur. Qeveria greke i dha SHBA-së akses pa afat në katër baza ushtarake kyçe, ndërsa kompani si Pfizer? dhe Microsoft? e kanë kthyer Greqinë në një qendër rajonale.
Në vitin 2022, Mitsotakis u bë lideri i parë grek që mbajti një fjalim historik në një seancë të përbashkët të Kongresit amerikan. Ai u duartrokit fuqishëm nga nënpresidentja e atëhershme Kamala Harris dhe më pas u konsiderua si një mbështetës i fortë i kandidaturës së saj.
Por kur Trump fitoi zgjedhjet, kjo afërsi me Harris filloi të shihej si dobësi.
Partitë e vogla të ekstremit të djathtë në Greqi, të cilat po fitojnë terren, e kritikuan Mitsotakis-in duke e akuzuar se kishte ndjekur shumë politika “woke” dhe se ishte bërë “i padëshiruar” nga Trump. Ato paralajmëruan se ky gabim mund ta bënte të pamundur afrimin e Trump nga qëndrimet e tij për Erdo?an, të cilin ai e ka quajtur “fantastik” dhe “një lider i madh”.
Kjo e detyroi kampin konservator grek të afrohej me Trump, duke nisur ofensivën e vet të stilit MAGA. Ministri i Shëndetësisë Adonis Georgiadis, të cilin opozita e quan “Trump wannabe”, ka lavdëruar vazhdimisht politikat e presidentit amerikan dhe ka deklaruar se do “të votonte për të me të dyja duart”.
Edhe ministra të tjerë të Demokracisë së Re festuan fitoren e Trump. Ministri i Emigracionit Thanos Plevris tha: “Votuesit amerikanë votuan bazuar në shqetësimet ekonomike dhe kundër emigracionit të paligjshëm si dhe agjendës ‘woke’.”
Deputeti Makis Voridis shkoi edhe më tej: “Çdo gjë e djathtë është e mirë.”
Vetë Mitsotakis është përpjekur gjithashtu të tregojë mbështetje për Trump. Pas arrestimit të presidentit venezuelian Nicolás Maduro, ai përshëndeti operacionin në Karakas, duke deklaruar: “Fundi i regjimit të tij sjell shpresë të re për vendin.”
“Nuk është momenti për të komentuar mbi ligjshmërinë e veprimeve të fundit”, shtoi ai.
Opozita e kritikoi ashpër atë që e quajti “bindje servile” ndaj Trump.
Megjithatë, duket se kthesa e shpejtë e Mitsotakis drejt Trump po jep rezultate, veçanërisht nëse vizita e presidentit amerikan realizohet.
Në një intervistë të fundit për Breitbart, Mitsotakis premtoi se do ta bënte Trump të ndihej si në shtëpinë e tij.
“Grekët krenohen shumë me mikpritjen tonë”, tha ai. (Politico.eu)