Nga Federico Fubini
Groenlanda u shfaq, papritmas u bë një emergjencë dhe pastaj papritmas u zhduk – për momentin – nga rendi i ditës. Megjithatë, tensionet midis qeverive të mëdha evropiane dhe administratës së Donald Trump mbeten. Dhe tani i ngjan një lufte të ftohtë mbi shëndetin publik, dominimin teknologjik dhe drejtësinë e cikleve të ardhshme zgjedhore: bashkimi i mediave sociale dhe inteligjencës artificiale për të udhëhequr dhe ndikuar miliona të mitur dhe për të maksimizuar fitimet e bëra nga platformat teknologjike në Bashkimin Evropian.
Kjo është ajo që është në lojë, siç argumentoi Pedro Sánchez në Samitin e Qeverive Botërore në Dubai të martën e kaluar. Kryeministri spanjoll pyeti nëse Evropa dëshiron vërtet “një teknologji që normalizon dhe amplifikon mashtrimin, që e kthen privatësinë në një lëndë të parë” që do të shfrytëzohet dhe “një shoqëri në të cilën një tekno-oligark mund të hakojë telefonat celularë të miliona qytetarëve për të përhapur gënjeshtra “. Sánchez vazhdoi: “Përgjigjja duhet të jetë një Jo e qartë dhe ata nuk do të na thyejnë, sepse zëri i arsyes dhe demokracisë nuk do të përkulet”.
Presidenti kishte në mendje dy aktorë të industrisë. Disa ditë më parë, Elon Musk e kishte fyer atë në X, platformën e tij ku ai ka 234 milionë ndjekës, duke e quajtur “tiran” dhe “tradhtar të popullit” për legalizimin e gjysmë milioni emigrantëve. Në të njëjtën kohë, Pavel Durov, themeluesi dhe pronari i Telegram, i lindur në Rusi, por që mban pasaporta nga Franca, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe parajsa fiskale e Saint Kitts dhe Nevis, mobilizoi platformën e tij për të sulmuar kryeministrin e Madridit për ligjin që po miratohet aktualisht dhe që kufizon përdorimin e mediave sociale nga të miturit.
Ligji spanjoll është i ngjashëm në këtë drejtim me ato që po hartohen në Londër dhe që tashmë janë miratuar nga Asambleja Kombëtare në Paris. Propozimi i Madridit ndalon aksesin në mediat sociale për të miturit nën 16 vjeç dhe vendos mekanizma të rrepta verifikimi të moshës. Ai i bën drejtuesit e platformave penalisht përgjegjës për mosheqjen e përmbajtjes së paligjshme, të urrejtjes ose të dëmshme.
Ai përcakton krimin e manipulimit të algoritmeve për të amplifikuar gënjeshtrat ose mesazhet që synojnë ekstremizmin e opinionit publik dhe kështu tërheqin vëmendjen e përdoruesve për të rritur të ardhurat e platformave. Për më tepër, këto platforma paguajnë taksa minimale në Evropë: Irlanda, ku kanë selinë e tyre, ka futur një rregull që bashkëvepron me reformën tatimore të shtyrë nga Trump në vitin 2018, duke u dhënë në mënyrë efektive kompanive të teknologjisë lirinë për të vendosur se sa t’u paguajnë autoriteteve tatimore.
Pas fjalimit në Dubai, Musk dhe Durov janë rikthyer në sulmet e tyre ndaj Sánchez. Themeluesi i Telegram tani flet për “censurë të tepruar” për të “gërryer anonimatin” e përdoruesve, “heshtjen e mospajtimit, gazetarisë dhe opinioneve të përditshme”, dhe për “hapa drejt kontrollit total”. Musk e quan kryeministrin spanjoll “Sánchez të ndyrë” dhe një “fashist të vërtetë totalitar”.
Por nuk është thjesht një përplasje midis këtyre të treve. Në Evropë, po bëhen gjithashtu lëvizje për të bllokuar aksesin e të miturve në platforma, jo vetëm në Francë dhe Spanjë, por edhe në Britaninë e Madhe (Kryeministri Keir Starmer ka nisur një konsultim mbi një ligj të propozuar), Danimarkë, Norvegji, Greqi dhe Slloveni . Në Itali, një projektligj i ngjashëm dypartiak u bllokua nga Këshilli i Ministrave në mesin e tetorit, për arsye që nuk u shpjeguan kurrë plotësisht.
Të gjitha vendet e tjera të mëdha po koordinohen. Gjermania po shqyrton mundësinë që t’u kërkojë Amazon dhe Netflix të riinvestojnë një pjesë të të ardhurave të tyre gjermane në vend. Qeveri të tjera po punojnë mbi rreziqet që paraqesin platformat për shëndetin mendor të të miturve, pas disa studimeve që i kanë dokumentuar ato. Të martën, Franca dhe Britania e Madhe ndërmorën veprime kundër Grok; sfondi është se modeli i inteligjencës artificiale të X mundësoi abuzimin dhe sharjet, mbrojti nazizmin dhe shkroi se dhomat e gazit në Aushvic u përdorën për “dezinfektim”. Këtë javë, zyra e prokurorit të Parisit kontrolloi selinë franceze të faqes së mediave sociale dhe thirri Musk dhe menaxheren e tij Linda Yaccarino. Në Londër, autoritetet e privatësisë dhe komunikimit po ndërmarrin veprime.
Në Uashington, shumica republikane në Kongres po reagon në mbrojtje të kompanive të mëdha teknologjike. Komiteti Gjyqësor i Dhomës së Përfaqësuesve akuzon qeveritë evropiane për “censurë” dhe mban seanca dëgjimore luftarake për këtë çështje. Qeveria italiane mbetet e heshtur, në mes. Por një armëpushim midis botës së Donald Trump dhe Evropës duket ende larg./Corriere della Sera